वादी-संवादी

‘सध्या खूप काम करतोस का रे तू?’ ‘काय माहित…आव तर आणतो.’ ‘कायम आउटपुट बद्दल असमाधानी असणे म्हणजे स्थायीभावच की तुझा. कितीही काम करा, किंवा कितीही आराम करा, पुरेसा नसतोच…तुकारामांचा एवढा आदर करतोस, पण ‘चित्ती असो द्यावे समाधान’ म्हणजे काय हे पण नाही कळले तुला अजून. कसा रे तू असा? कधी काही मग चिडून यावर प्रत्युत्तर ही तयार असते – की ‘असंतुष्टता हीच माणसाच्या प्रगतीचे इंधन आहे’ …!!!!’ ‘असेल बुवा..काय माहित.’ ‘अरे पण इथे असंतुष्टता ही कामाच्या बाबतीत नाहीये. हा एक मानसिक किडा आहे. आरामाच्या बाबतीत ही तेच आहे. कितीही सिनेमे बघा – कमीच वाटतात. कितीही वसंतराव ऐका – काहीच समाधान नाही. कितीही फिरा सायकल असो की चालत – समाधान नाही. कितीही पुस्तके वाचा – समाधान नाही. कितीही गप्पा मारा, chating करा – नाहीच नाही…याने काय प्रगती होते रे तुझी?’

वृत्तीच असते बघ एकेकच असमाधानी असण्याची…ही काय परफेक्शन अचिव्ह करण्यामागची तळमळ नव्हे…आणि प्रगतीच आस तर नव्हेच नव्हे…बाय द वे, ‘प्रगती’ वगैरे सगळे मानसिक-भौतिक-आधिभौतिक-वैचारिक-राजकीय-आर्थिक…. असे खेळ आहेत. २ वाक्य आठवतात…एक कोणत्या तरी हिंदी सिनेमा मध्ये होते. तो म्हणतो – ‘आदमी की खोज कभी खतम नाही होती, लेकीन वक्त खतम हो जाता है’…सो यू गॉट लिमिटेड टाईम फेला. बी अवेअर. आणि दुसरे वाक्य. ते माझ्या अतिशय आवडत्या पुस्तकातले, रारंगढांग. प्रचंड आशयघन आणि तरीही साधे. विश्वनाथ कुठे तर हिमालयात बसला आहे. बोर्डर रोड मध्ये काम करतो आहे. इंजिनियर आहे. सतलज वर पूल बांधणे चालू आहे. त्याच्या एका आत्म-मग्न अवस्थेमध्ये त्याच्या मनात उमटलेला विचाराचा तरंग – ‘आता मी हा ढांगातून रस्ता बांधतो. त्यामुळे लोक नदीपर्यंत पोहोचतील. मग नदीवर पूल बांधतो. तिथून पुढे तिबेट आणि मग चीन…..हा रस्ता कुठे जातो? कुठेच नाही….हा इथेच आहे. माणूसच यावरून चालला आहे…’ कुठपर्यंत? तर मागे म्हटल्याप्रमाणे – ज्याचा त्याचा लिमिटेड वेळ आहे. तो संपेपर्यंत. आणि तो पण काही स्वतःच्या मर्जीने तर काही लोकांच्या मर्जीने. कुठे आहे प्रगती?

प्रगती ? कोणाची? कशाची? कुठे? हे सगळे अवतीभवतीचे प्रश्न आहेत. डोन्ट बीट अराउंड द बुश. मुख्य प्रश्न आहे ‘का’…? का? का?

काही का असेना. मला त्यातच आनंद आहे. त्यातच जगायची उमेद आहे. तीच अशी गोष्ट आहे ती मला गुंतवून ठेवू शकते आयुष्यभर. जिच्यामागे धावता धावता काही अचिव्ह केल्यासारखे वाटते आणि खूप काही करायचे आहे त्याचे असमाधान अजून काही करायला बळ देते…

‘किती रे तू असा असमंजस? काहीच कसं नाही रे कळत तुला? स्वतःला घाबरतोस तू. स्वतःकडे बघायची इच्छा नाही. म्हणून इतरांकडे बघतोस. ही असली कारणं म्हणूनच सुचतात द्यायला…असमाधानी का या प्रश्नाचे हे काय उत्तर झाले? प्रश्न काय उत्तर काय? का आता या प्रश्नाला पण घाबरतोस? छ्या…काही अर्थ नाही. निरर्थक निरर्थक. सुखी माणसाचा सदरा वगैरे नसतो माहित आहे…सुख काही सदरा वगैरे घालून मिळत नाही. या बाह्य गोष्टी झाल्या’….’मग काय आता सांगशील? आत बघ स्वतःच्या…? काय रे तू तेच तेच सांगतोस? वेगळे काही असेल तर बोल…उगीच बोअर नको करूस.’

‘नाही रे करत. पण तुझ्या असमाधानामागचे कारण काय ते तर कळू डे की आधी. तुलाही आणि मलाही….मग त्यावर औषध शोधता येईल…’ ‘औषध? कसले औषध? असमाधानी असणे हा आजार कारे वाटतो तुला? उगीच भलत्या सलत्या गोष्टी करू नकोस…शेवटचे सांगतो. निक्षून सांगतो – असमाधानात च मी समाधानी आहे…जर समाधानी असतो तर काय झाले असते? काहीच नाही. ‘ठेविले अनंते’ राहिलो असतो. मग? त्यापेक्षा हे बरे’….’हा…आता बरोबर लायनीवर आलास. हे आणि ते असे दोन भाग केलेस. समाधानी असण्याने अन नसण्याने या दोघांची तुलना…पण ती पण करणे अवघड आहे…कारण जे घडले ते माहिती आहे, जे घडू शकले असते ते कोणाला माहिती? मग कशी तुलना करतोस?…’

‘ए काय रे फालतू पणा लावलाय दोघांनी…मूर्खपणा बंद करा..पुढ्यात आहे ते काम करा आणि गप बस…रिकाम वेळ मिळाला की असले चाळे सुरु होतात डोक्यात…काम नसेल तर जाऊन झोपा…विचार बिचार करायच्या फंदात पडू नका…’


Advertisements

3 thoughts on “वादी-संवादी

  1. bhaanasa

    ह्म्म्म……. समाधान आणि सुख ठरवायच्या किंवा मोजायच्या फुटपट्ट्या मिळाल्या असत्या ना तर फार बरे झाले असते. जगातील ९०% लोकांनी स्वत:च स्वत:चा केलेला छ्ळ तरी थांबला असता……. 🙂 तुमचे मनोगत-विश्लेषण….. भावले. खरेच सगळ्यांना पडणारे प्रश्न आणि न मिळणारी उत्तरे……

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s